Podwójne opodatkowanie i Modelo 210: jak działa umowa

Zasada pierwszeństwa: obowiązuje prawo hiszpańskie, ale umowy mają pierwszeństwo

Hiszpańskie opodatkowanie nierezydentów zaczyna się od jednego zdania. Artykuł 4 tekstu jednolitego ustawy o podatku dochodowym od nierezydentów (TRLIRNR, Real Decreto Legislativo 5/2004) stanowi, że wszystko, co ustala ta ustawa, stosuje się bez uszczerbku dla umów i konwencji międzynarodowych, które stały się częścią hiszpańskiego porządku prawnego na mocy artykułu 96 Konstytucji. Umowa nie jest opcjonalnym dodatkiem umieszczonym ponad systemem podatkowym – jest częścią hiszpańskiego prawa, a tam, gdzie mówi coś innego, to ona wygrywa.

Czego ta zasada nie robi, to nie tworzy podatku. Umowa nie zawiera żadnego przepisu nakładającego podatek. Jeżeli hiszpańskie prawo krajowe nie opodatkowuje danej pozycji dochodu, żadna umowa nie może sprawić, że Hiszpania go opodatkuje; jeżeli hiszpańskie prawo go opodatkowuje, umowa może pozbawić Hiszpanię tego prawa albo zostawić je nietknięte, lecz ograniczyć stawkę. Czytane w tej kolejności – najpierw prawo krajowe, potem umowa – większość nieporozumień znika.

Dlatego praca w praktyce zawsze przebiega dwuetapowo. Etap pierwszy: czy TRLIRNR uznaje ten dochód za uzyskany na terytorium Hiszpanii i według jakiej stawki – 24% ogólnie, albo 19% dla rezydentów państwa UE lub EOG z efektywną wymianą informacji podatkowych, oraz 19% dla dywidend, odsetek i zysków kapitałowych bez względu na to, skąd Państwo pochodzą (art. 25.1.a i 25.1.f TRLIRNR). Etap drugi: czy umowa z Państwa krajem to obniża i jakiego dowodu żąda Hiszpania, zanim pozwoli zastosować to obniżenie.

Jak umowa rozdziela prawo do opodatkowania, dochód po dochodzie

Umowy podpisywane przez Hiszpanię mają tę samą strukturę, więc gdy potrafią Państwo przeczytać jedną, potrafią przeczytać wszystkie. Każdy rodzaj dochodu ma swój własny artykuł, a każdy artykuł robi jedną z trzech rzeczy: przyznaje prawo do opodatkowania wyłącznie państwu rezydencji, przyznaje je obu państwom z pułapem dla państwa źródła, albo przyznaje je obu państwom bez żadnego pułapu. Numeracja artykułów jest na tyle stała, że można się nią kierować: dochód z nieruchomości to artykuł 6, dywidendy – artykuł 10, odsetki – artykuł 11, należności licencyjne – artykuł 12, zyski kapitałowe – artykuł 13, a eliminacja podwójnego opodatkowania znajduje się bliżej końca, pod numerem 22, 23 lub 24, zależnie od umowy.

Ważniejsze od numerów są czasowniki. Gdy artykuł mówi, że dochód może być opodatkowany w drugim państwie (may be taxed), oba państwa zachowują swoje uprawnienia, a podwójne opodatkowanie usuwa się później, w kraju Państwa rezydencji. Gdy mówi, że dochód podlega opodatkowaniu wyłącznie w jednym państwie (shall be taxable only), drugie musi całkowicie się wycofać. A gdy ustęp dodaje, że naliczony w ten sposób podatek nie może przekroczyć określonego procentu, państwo źródła zachowuje prawo do opodatkowania, ale tylko do tego pułapu.

Dla zagranicznego właściciela na Costa Blanca wynik jest zazwyczaj prosty i zazwyczaj rozczarowujący: wszystko, co wiąże się z hiszpańską nieruchomością, trafia do pierwszej kategorii. Hiszpania może to opodatkować, Państwa kraj również może to opodatkować, a umowa nakazuje Państwa krajowi usunąć powielenie. Kategorie, w których umowa rzeczywiście obniża hiszpański rachunek, to te finansowe – dywidendy, odsetki i należności licencyjne – których większość właścicieli nieruchomości w Hiszpanii w ogóle nie ma.

Nieruchomości: jedyne miejsce, w którym umowa nigdy Państwa nie ratuje

Artykuł 6 każdej umowy podpisanej przez Hiszpanię mówi to samo: dochód, który rezydent jednego państwa uzyskuje z nieruchomości położonej w drugim państwie, może być opodatkowany w tym drugim państwie. Obejmuje to bezpośrednie użytkowanie, wynajem i każdą inną formę wykorzystania, a rozciąga się również na użytkowanie (usufruct) nieruchomości oraz na udziały lub prawa dające ich posiadaczowi korzystanie z nieruchomości. Nie ma tu żadnego pułapu, żadnej obniżonej stawki ani wyłączności państwa rezydencji. Hiszpania opodatkowuje dom w Torrevieja, ponieważ ten dom leży w Torrevieja.

Właśnie dlatego najbardziej znienawidzony hiszpański podatek przetrwał każdą umowę. Gdy osoba fizyczna niebędąca rezydentem jest właścicielem nieruchomości miejskiej, która nie jest wynajmowana ani wykorzystywana w działalności gospodarczej, TRLIRNR przypisuje jej roczny dochód: artykuł 24.5 odsyła do artykułu 87 tekstu jednolitego ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z 2004 roku, a przepis ten mieści się dziś w artykule 85 Ley 35/2006, który wylicza dochód przypisany jako 2% wartości katastralnej albo 1,1%, jeżeli wartości katastralne danej gminy zostały zaktualizowane w ramach ogólnej procedury wyceny zbiorowej, która weszła w życie w danym okresie podatkowym lub w ciągu poprzednich dziesięciu lat. Podatek powstaje 31 grudnia każdego roku (art. 27.1.c TRLIRNR).

Dochód przypisany jest dochodem z nieruchomości w rozumieniu artykułu 6, więc umowa zostawia go dokładnie tam, gdzie go zastała. To, co ludzie nazywają niesprawiedliwym podatkiem od domu, z którego ledwie korzystają, nie jest luką, którą mogłaby zamknąć umowa – to państwo źródła wykonuje prawo wyraźnie potwierdzone przez umowę. Jedyne prawdziwe pytanie brzmi, czy Państwa kraj pozwoli uwzględnić hiszpański podatek, a tym zajmuje się artykuł o uldze.

Wynajem nieruchomości: umowa i odliczenie kosztów zastrzeżone przez ustawę

Dochód z najmu hiszpańskiej nieruchomości podlega temu samemu artykułowi 6, więc Hiszpania opodatkowuje go w całości, a umowa niczego w tym nie obniża. To, co zmienia rachunek, to przepis hiszpańskiego prawa krajowego, nie umowy: artykuł 24.6 TRLIRNR pozwala podatnikom będącym rezydentami innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej odliczyć, przy ustalaniu podstawy dla dochodu uzyskanego bez stałego zakładu, koszty przewidziane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, pod warunkiem że podatnik wykaże, iż mają one bezpośredni związek z dochodem uzyskanym w Hiszpanii oraz bezpośredni i nierozerwalny związek gospodarczy z działalnością prowadzoną w Hiszpanii.

Ten sam ustęp rozciąga to traktowanie na rezydentów państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego, z którym istnieje efektywna wymiana informacji podatkowych w rozumieniu pierwszego przepisu dodatkowego Ley 36/2006. EOG to Unia Europejska plus Islandia, Liechtenstein i Norwegia, więc rezydent tych trzech krajów dociera do tego samego odliczenia dzięki rozszerzeniu, a nie pierwszemu zdaniu. Stawka podąża za tą samą geografią: 19% dla rezydentów UE lub kwalifikującego się państwa EOG, 24% dla wszystkich pozostałych (art. 25.1.a TRLIRNR).

Nic w tym artykule nie zależy od umowy, dlatego warto precyzyjnie opisać sytuację rezydentów Wielkiej Brytanii. Umowa z 14 marca 2013 roku między Hiszpanią a Wielką Brytanią pozostaje w mocy i nadal obowiązuje w całości – Brexit nie dotknął dwustronnych umów podatkowych. Jednak artykuł 24.6 TRLIRNR jest sformułowany w odniesieniu do członkostwa w UE i do EOG, a nie do posiadania umowy, więc rezydent państwa spoza obu tych grup nie uzyskuje odliczenia kosztów, które przyznaje ten przepis, i jest opodatkowany od dochodu brutto według stawki ogólnej. Jeśli wynajmują Państwo hiszpańską nieruchomość, mieszkając poza UE i EOG, to właśnie ta zasada wymaga planowania i warto mieć w tej sprawie pisemną opinię dopasowaną do własnej sytuacji.

Sprzedaż: zyski z hiszpańskiej nieruchomości i 3% zatrzymywane u notariusza

Artykuł 13 umów odzwierciedla artykuł 6 w odniesieniu do zbycia: zyski, które rezydent jednego państwa uzyskuje ze zbycia nieruchomości położonej w drugim państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim państwie. Większość nowoczesnych hiszpańskich umów idzie dalej i rozciąga tę samą zasadę na zyski z udziałów lub praw, których wartość w ponad połowie pochodzi z nieruchomości w drugim państwie, oraz na udziały dające ich posiadaczowi korzystanie z nieruchomości. Sprzedaż hiszpańskiego mieszkania za pośrednictwem spółki rzadko wyprowadza zysk poza Hiszpanię.

Prawo krajowe ustala następnie cenę. Zyski kapitałowe zrealizowane przy przeniesieniu składników majątku są opodatkowane stawką 19% dla każdego nierezydenta, niezależnie od kraju jego rezydencji (art. 25.1.f.3 TRLIRNR) – przy zyskach nie ma podziału 19/24. A kupujący nieruchomość od nierezydenta musi zatrzymać i wpłacić 3% uzgodnionej ceny jako zaliczkę na podatek sprzedającego (art. 25.2 TRLIRNR i art. 14.1 RIRNR), wpłacając ją w ciągu miesiąca od zbycia.

Te 3% to nie podatek, lecz zaliczka, i to właśnie dlatego tak wiele sprzedaży kończy się wnioskiem o zwrot. Sprzedający niebędący rezydentem deklaruje ostateczny podatek w Modelo 210 w ciągu trzech miesięcy liczonych od końca miesięcznego terminu, w którym kupujący musiał wpłacić zatrzymaną kwotę, kompensując zatrzymaną kwotę z należnym podatkiem; jeżeli zatrzymanie przewyższa podatek, administracja zwraca nadwyżkę po kontrolach, które uzna za konieczne (art. 14.4 RIRNR). Umowa nie odgrywa tu żadnej roli poza potwierdzeniem, że Hiszpania miała prawo naliczyć podatek – a właśnie to będzie musiał zobaczyć Państwa kraj.

Dywidendy, odsetki i należności licencyjne: gdzie umowa naprawdę ogranicza stawkę

Te trzy kategorie to klasyczne przypadki umowne, a ich redakcja ma zawsze ten sam kształt. Dochód może być opodatkowany w państwie, w którym rezyduje odbiorca; może być również opodatkowany w państwie, w którym powstaje, zgodnie z prawem tego państwa; lecz jeżeli rzeczywisty beneficjent jest rezydentem drugiego państwa, naliczony w ten sposób podatek nie może przekroczyć określonego procentu kwoty brutto. Państwo źródła zachowuje swój podatek, a traci nadwyżkę ponad pułap.

Same pułapy to część, której nikt nie powinien uogólniać. Różnią się między umowami, często różnią się nawet w obrębie tej samej umowy w zależności od wielkości udziału albo charakteru płatnika, kilka umów ustala odrębne wartości dla dywidend wypłacanych z dochodu pochodzącego z nieruchomości, a wiele hiszpańskich umów zostało dodatkowo zmienionych przez instrument wielostronny wdrażający środki traktatowe BEPS. Każdy artykuł podający jeden procent dla całego kontynentu myli się w większości przypadków. Prawidłowa wartość to ta zapisana w umowie z Państwa krajem, w wersji obowiązującej w dniu powstania dochodu.

Hiszpańskie prawo krajowe opodatkowuje dywidendy i odsetki uzyskiwane przez nierezydentów stawką 19% (art. 25.1.f.1 i 25.1.f.2 TRLIRNR), więc pułap umowny pomaga tylko wtedy, gdy jest od tej stawki niższy, a mechanikę jego stosowania opisano dalej: płatnik może zastosować go bezpośrednio przy potrącaniu podatku u źródła (art. 31.2 TRLIRNR), a jeśli tego nie zrobił, różnicę odzyskują Państwo sami. Jeżeli posiadają Państwo hiszpańskie akcje, hiszpański depozyt bankowy albo otrzymują należności licencyjne od hiszpańskiego płatnika, artykuł umowy warto przeczytać przed wypłatą dochodu, a nie po niej.

Cztery słowa, które kosztują najwięcej: „może być opodatkowany”

Najkosztowniejsze błędne odczytanie w prawie podatkowym międzynarodowym polega na traktowaniu sformułowania „może być opodatkowany w drugim państwie” jako przeniesienia podatku do tego drugiego państwa. Tak nie jest. To zezwolenie udzielone państwu źródła, które pozostawia państwu rezydencji pełną swobodę ponownego opodatkowania tego samego dochodu. Oba obciążenia są zgodne z prawem, oba są należne, a umowa celowo dopuszcza to powielenie – następnie nakazuje państwu rezydencji, w artykule o uldze, usunąć wynikające z tego podwójne obciążenie.

Wyłączny charakter mają tylko słowa „podlega opodatkowaniu wyłącznie” we wskazanym państwie (shall be taxable only). Gdy natrafią Państwo na tę formułę, drugie państwo w ogóle nie może opodatkować, a jeśli już potrąciło podatek, przysługuje Państwu zwrot całej kwoty. Wszystko inne – w tym każdy artykuł istotny dla właściciela nieruchomości – oznacza, że oba kraje opodatkowują i muszą Państwo złożyć deklarację w obu, ubiegając się o ulgę tam, gdzie Państwo mieszkają, a nie tam, gdzie leży nieruchomość.

Dwie metody ulgi: zwolnienie i zaliczenie

Artykuł umowy dotyczący ulgi oferuje państwu rezydencji dwie techniki. W metodzie zwolnienia w ogóle nie opodatkowuje ono dochodu, do którego opodatkowania było uprawnione państwo źródła; w powszechnym wariancie zwanym zwolnieniem z progresją nadal uwzględnia zwolniony dochód przy ustalaniu stawki mającej zastosowanie do reszty Państwa dochodu, więc hiszpański dochód z najmu podnosi stawkę na Państwa krajowe wynagrodzenie, sam nie będąc opodatkowany. W metodzie zaliczenia państwo rezydencji opodatkowuje Państwa światowy dochód, a następnie odlicza od swojego podatku podatek zapłacony w państwie źródła.

Zaliczenie zawsze ma pułap, i to właśnie to zdanie budzi najwięcej rozczarowania. Odliczenie nie może przekroczyć części podatku państwa rezydencji, obliczonego przed odliczeniem, przypadającej na dochód, który może być opodatkowany w państwie źródła. Mówiąc wprost: jeżeli Hiszpania naliczyła więcej, niż naliczyłby Państwa własny kraj od tego samego dochodu, nadwyżki nikt Państwu nie zwróci. Hiszpania stosuje dokładnie ten sam limit wobec własnych rezydentów w artykule 80 Ley 35/2006, który odlicza niższą z dwóch kwot: faktycznie zapłaconego podatku zagranicznego albo wyniku zastosowania średniej efektywnej stawki do części podstawy opodatkowanej za granicą.

Warto zapamiętać kierunek: zaliczenia dokonuje Państwa kraj, nigdy Hiszpania. Hiszpańska administracja nie zwraca hiszpańskiego podatku dlatego, że zapłacili Państwo podatek również u siebie, i w ogóle nie zwraca podatku zagranicznego. To, co daje Hiszpania, to dowód – złożone Modelo 210 wraz z potwierdzeniem zapłaty – dokument, którego zażąda Państwa własny urząd skarbowy, zanim przyzna zwolnienie albo zaliczenie.

Dokument, dzięki któremu to działa: zaświadczenie o rezydencji do celów umowy

Umowa dotyczy wyłącznie rezydenta umawiającego się państwa, a Hiszpania nie uwierzy Państwu na słowo. Artykuł 7.1 rozporządzenia wykonawczego do podatku dochodowego od nierezydentów (Real Decreto 1776/2004) stanowi, że podatnicy będący rezydentami kraju, z którym Hiszpania ma zawartą umowę, i którzy chcą się na nią powołać, ustalają należny podatek w swojej deklaracji, stosując bezpośrednio limity lub zwolnienia umowne, i muszą dołączyć do tej deklaracji zaświadczenie o rezydencji wystawione przez właściwy organ podatkowy albo szczególny formularz przewidziany w rozporządzeniu wykonującym daną umowę.

Artykuł 7.1 Orden EHA/3316/2010, regulującej Modelo 210, jest jeszcze bardziej wymagający i to właśnie na tym etapie przepada większość wniosków. Jeżeli deklaracja stosuje zwolnienie umowne albo obniża należny podatek o pułap umowny, dołączone zaświadczenie musi wprost stwierdzać, że podatnik jest rezydentem w rozumieniu określonym przez umowę. Zwykłe zaświadczenie mówiące, że są Państwo zarejestrowani jako podatnik albo że są Państwo rezydentem do celów krajowych, to nie ten sam dokument i nie spełnia wymogu artykułu – wiele krajowych organów podatkowych wydaje oba, a akceptowana jest tylko wersja umowna. Jeżeli umowa ma rozporządzenie wykonawcze z własnym formularzem, ten formularz zastępuje zaświadczenie.

Te zaświadczenia tracą ważność. Ten sam artykuł przyznaje zaświadczeniom o rezydencji ważność jednego roku od daty wystawienia, z bezterminową ważnością wyłącznie wtedy, gdy podatnikiem jest obce państwo, jedna z jego jednostek politycznych lub administracyjnych, albo jego jednostki lokalne. Analogiczna zasada obowiązuje, gdy hiszpańscy rezydenci muszą udowodnić swój status za granicą: AEAT wydaje ogólne zaświadczenie o rezydencji podatkowej w Hiszpanii oraz osobne, zatytułowane Zaświadczenie o rezydencji w Hiszpanii – Umowa, a do celów umownych w drugim kraju działa wyłącznie to drugie.

Jak umowę faktycznie stosuje się w Modelo 210

Modelo 210 to jedyna samoobliczeniowa deklaracja dla całego dochodu uzyskanego w Hiszpanii bez stałego zakładu, a umowa nie ma własnego formularza. Mechanika, opisana w rozporządzeniu zatwierdzającym ten formularz, polega na tym, że podatek oblicza się zawsze na podstawie prawa krajowego, a tam, gdzie trzeba uwzględnić pułap umowny, stosuje się go jako obniżenie należnej kwoty. Wpisują więc Państwo dochód pod jego kodem rodzaju, stosują stawkę krajową, a następnie za pomocą przewidzianych pól obniżają należną kwotę do pułapu umownego – nie wpisują Państwo po prostu procentu z umowy w polu stawki.

To, których pól używają Państwo, zależy od tego, co deklarują. Kod dochodu 02 obejmuje dochód przypisany z nieruchomości miejskiej i ma na formularzu własną sekcję; wynajem, zyski ze sprzedaży, dywidendy, odsetki i należności licencyjne mają każde swój własny kod. Gdy zatrzymania lub zaliczki na podatek są kompensowane z należną kwotą, dokumenty je potwierdzające muszą być dołączone w każdym przypadku (art. 7.2 Orden EHA/3316/2010), razem z zaświadczeniem o rezydencji, jeżeli powołują się Państwo na umowę.

Terminy składania są ustalone według rodzaju dochodu w artykule 5 tego samego rozporządzenia, w brzmieniu po zmianach. Dochód przypisany z hiszpańskiej nieruchomości składa się i płaci między 1 kwietnia a 31 grudnia roku kalendarzowego następującego po dacie jego powstania. Deklaracje za wynajmowaną nieruchomość, z podatkiem do zapłaty, składa się w pierwszych dwudziestu dniach kalendarzowych kwietnia roku następującego po powstaniu dochodu. Dochód ze zbycia nieruchomości deklaruje się w ciągu trzech miesięcy od upływu miesięcznego terminu na wpłatę zatrzymania przez kupującego. Pozostały dochód z podatkiem do zapłaty składa się w pierwszych dwudziestu dniach kalendarzowych kwietnia, lipca, października i stycznia za poprzedzający kwartał kalendarzowy, deklaracje z kwotą zerową – między 1 a 20 stycznia, a deklaracje ze zwrotem – od 1 lutego roku następnego.

Trzy ścieżki, gdy zatrzymano za dużo

Najczystszą ścieżką jest nigdy nie dopuścić do zbyt wysokiego zatrzymania. Tam, gdzie stosuje się umowę, osoba wypłacająca Państwu należność w Hiszpanii ma prawo zatrzymać kwotę wynikającą z umowy, a nie z prawa krajowego (art. 31.2 TRLIRNR), a od dochodu zwolnionego na mocy artykułu 14 TRLIRNR lub obowiązującej umowy nie należy się żadne zatrzymanie (art. 31.4.a). Przekazanie płatnikowi umownego zaświadczenia o rezydencji przed dokonaniem płatności jest warte więcej niż jakikolwiek późniejszy wniosek o zwrot.

Gdy zatrzymanie już nastąpiło, drugą ścieżką jest zwrot nadwyżki. Artykuł 16.1 rozporządzenia stanowi, że jeżeli poniesiono zatrzymanie lub zaliczkę na podatek wyższą niż należna kwota, nadwyżkę ponad tę kwotę można odzyskać od administracji, składając samoobliczenie na zatwierdzonym formularzu – Modelo 210 ze zwrotem jako wynikiem. Artykuł 16.4 dotyczy konkretnie przypadków umownych: jeżeli do skarbu państwa wpłacono kwoty albo poniesiono zatrzymania przewyższające to, co wynika z zastosowania umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, o zastosowanie umowy i wynikający z tego zwrot można wystąpić w ciągu czterech lat liczonych od dnia zapłaty albo od końca terminu na zadeklarowanie i wpłacenie zatrzymania. Rozporządzenie potwierdza, że ten czteroletni termin obowiązuje niezależnie od tego, czy zwrot wynika z prawa krajowego, czy z umowy, nawet jeśli rozporządzenie wykonujące daną umowę ustala termin krótszy.

Trzecia ścieżka dotyczy deklaracji, którą złożyli Państwo sami i popełnili błąd. Jeżeli podatnik uważa, że samoobliczenie w jakikolwiek sposób naruszyło jego uzasadnione interesy, może wystąpić o jego korektę na podstawie artykułu 120.3 Ley General Tributaria, w drodze uregulowanej procedury albo, jeżeli przepisy danego podatku tak przewidują, składając korygujące samoobliczenie. Za wszystkimi trzema ścieżkami biegnie ten sam zegar: artykuł 66 Ley General Tributaria wygasza przez przedawnienie, po czterech latach, zarówno prawo do żądania zwrotu, jak i prawo administracji do wymiaru podatku, a artykuł 67 ustala, od kiedy ten termin zaczyna biec.

Gdy oba państwa nadal Państwa opodatkowują: procedura wzajemnego porozumiewania się

Czasem obie administracje naprawdę się nie zgadzają – najczęściej co do tego, w którym z tych krajów byli Państwo rezydentem, albo co do tego, jak sklasyfikować daną płatność – a zwykłe kanały nie potrafią tego rozwiązać, ponieważ każda z nich prawidłowo stosuje własne prawo. Właśnie na tę sytuację pierwszy przepis dodatkowy TRLIRNR stanowi, że spory powstające z administracjami innych państw przy stosowaniu umów międzynarodowych rozstrzyga się w drodze procedur wzajemnego porozumiewania się przewidzianych w samych umowach, bez uszczerbku dla prawa do wniesienia jakichkolwiek dostępnych odwołań lub roszczeń.

Ten sam przepis rozciąga się na mechanizmy rozstrzygania sporów między państwami członkowskimi UE, wynikające z umów eliminujących podwójne opodatkowanie, o których mowa w dyrektywie Rady (UE) 2017/1852, i stanowi, że osiągnięte porozumienie stosuje się niezależnie od terminów przewidzianych w prawie krajowym. To zdanie jest naprawdę przydatne: porozumienie między dwiema administracjami może cofnąć skutek, który u Państwa w kraju stał się już ostateczny. Te procedury są powolne i wymagają dużo dokumentacji, i stanowią raczej ostateczność niż pierwszy krok, ale w przypadku sporu o rezydencję, który doprowadził do pełnego opodatkowania w dwóch krajach, są właściwym instrumentem.

Kosztowne błędy, które doradca rzeczywiście widzi

Najczęstszym błędem jest zadeklarowanie hiszpańskiego dochodu u siebie bez żadnego dowodu hiszpańskiego podatku. Zarówno zwolnienie, jak i zaliczenie przyznaje własny organ podatkowy za okazaniem dowodu, a wyciąg bankowy dowodem nie jest: tym, co się liczy, jest złożone Modelo 210 wraz z potwierdzeniem zapłaty oraz umowne zaświadczenie o rezydencji, które pozwoliło złożyć je w ten sposób. Klienci, którzy składają deklarację w Hiszpanii, ale nigdy o tym nie wspominają u siebie, albo wspominają bez dokumentów, kończą, płacąc podwójnie od dochodu, który umowa miała odciążyć.

Proszenie Hiszpanii o zwrot podatku zagranicznego to błąd lustrzany i za każdym razem spotyka się z odmową. Hiszpańska administracja zwraca hiszpański podatek, który został nadpłacony albo nadmiernie zatrzymany; zaliczenie podatku hiszpańskiego to sprawa Państwa własnego kraju, a zaliczenie podatku Państwa własnego kraju w ogóle nie jest sprawą Hiszpanii. Obok tego czai się cichy zabójca: pozwolenie, by upłynęły cztery lata. Zatrzymania przy sprzedaży i podatek zatrzymany od dywidend latami czekają nieodebrane, bo nikt nie przysyła przypomnienia, a artykuł 66 Ley General Tributaria niczego nie wybacza.

Ostatni błąd ma charakter pojęciowy i kosztuje najwięcej. Odczytywanie sformułowania „może być opodatkowany w drugim państwie” jako obietnicy, że to drugie państwo się wycofa, prowadzi do tego, że ludzie nie składają deklaracji nigdzie albo składają ją tylko u siebie, a hiszpańskie zobowiązanie odkrywają dopiero po latach, wraz z dopłatami. Jeżeli posiadają Państwo majątek lub uzyskują dochód w Hiszpanii, mieszkając gdzie indziej, należy zakładać, że opodatkowują Państwa oba kraje, złożyć deklarację w obu i wykorzystać umowę do tego, do czego naprawdę służy: ograniczenia hiszpańskiej stawki na dochód finansowy oraz zobowiązania Państwa własnego kraju do zaliczenia reszty.